|
||
Global resesyon dönemi, alış veriş merkezi (mall) yarışını da etkiledi. Kriz nedeniyle Sofya ve birçok şehirde yapılması planlanan mall çalışmaları donduruldu. Dondurulan bazı projelerin hiç bir zaman hayata geçirilemeyeceği yönünde sinyaller alınıyor. Sayıları bir hayli artsa da 2012 yılında mall açılışlarında yeni bir patlama bekleniyor. Alış verişin küçük mağazalardan büyük mağazalara kayması, yatırımcıları daha büyük ve daha cazip mall inşa etmeye teşvik etti. Yeni yılda rekabeti oldukça kızıştıracak tam 8 alış veriş merkezinin açılması planlanıyor. Mali bakımdan oldukça sıkıntılı olan vatandaşın ilgisini çekmek için farklı yöntemler sunulacak. Rekabet, sadece sayı bakımınan değil, alan ve büyüklük bakımından da yaşanacak. Sofya’daki Çerni Vrıh caddesinde yapılmakta olan Paradise Center, 80 bin metrekare ticari alan ile Bulgaristan’da en büyük mall olmaya aday. 100 milyon Euro tutarındaki projenin yatırımcısının, Sofya’daki İliyantsi toptancı pazarını satın alan Rus Bulfeld şirketi olduğu biliniyor. Burada Carrefour’un 8 bin metrekare alan kiraladığı aktarılıyor. Lifestyle tarzında enerji tasarrufu ve içinde yeşilliklerle şelalerin olacağı Paradise Mall’un, adıyla müsemma bir yapı olması tasarlanıyor. Alış verişten ziyade, bir dinlenme ve eğlence yeri olarak düşünülen mall, Vitoşa ve Güney Parkı’na karşı manzara sunacak. Alanın 23 bin metre karesi, oyun yerleri ve buz pateni pisti ile birlikte Sofya Land’e benzer adrenalin sevenlere ayrılacak. Açılışının ise yıl sonuna doğru yapılması bekleniyor. Yine 2012’in son çeyreğinde Sofya’da Bulgaria Mall’un açılışının yapılması gündemde. İki yıl dondurulan bu yatırım için finansman bulundu ve inşaat hızlandırıldı. Bulgaria caddesinde yer alacak olan bu merkezin ticari alanı 33 bin metre kare olacağı tahmin ediliyor. Burada 5 bin metrekareden fazla alanda Carrefour hipermaarketi, 140 mağaza ve binin üzerinde park yeri ile hizmet verecek olan Bulgaria Mall, varlıklı tüketiciye hitap edecek. Mağaza, yer altında 4 kat park yeri ve üstünde 4 kat mağazadan oluşacak. Başkentin en büyük semti olan Lülin’deki Mega Mall’un 2012’de müşterilerle buluşması bekleniyor. Daha önce 2009’da kapılarını aralaması planlanan Mega Mall, 24 bin m2 ticari alana sahip bir yapı ve 100’ün üzerinde mağaza barındıracak. Buranın yeni bir özelliği ise, çatı katı üstünde bir kat park alanı olarak inşa edilecek olması. Gelecek yıl başında ise çevre yolu üzerinde Sofya Ring Mall’un kapılarını açacağına dair vaatler veriliyor. 70 bin metrekare ticari alan ve 3 bin 500 araç kapasiteli park yerine sahip olacak olan Ring Mall’u İKEA’yı franchise ile Bulgaristan’a getiren Yunan yatırımcı yapacak. Toplam yatırımın 100 milyon levayı bulması bekleniyor. Planlanan tüm alışveriş merkezlerinin açılışından sonra Sofya’da, her bin kişiye 306 m2 alış veriş alanı düşecek. Bu da Avrupa ortalamasının biraz üstünde olacağı anlamına geliyor. Polonyalı şirket GTC, Galeria adıyla Varna, Burgas ve Ruse’de mall açmayı planlıyor. Geçen sene için ortalama gayrimenkul fiyatlarının hiç düşmediği şehir olan Burgas’da iki mağazanın daha inşa edileceği aktarılıyor. Burgas Plaza’nın ardından Galeria Burgas ve Strand olarak adlandırılan alış veriş merkezlerinin tüketicilerle buluşması düşünülüyor. Galeria Burgas’ın kurdelesinin mayıs ayında kesilmesi ve 36 bin metre kare alan ile hizmet vermesi bekleniyor. Mağazanın içinde Roda Hipermerket, Sinema City ve moda devlerinin mağazaları yer alacak. Merkezde ayrıca büyük fitnes salonunun inşası da yapılıyor. Yine yaz aylarında açılışı yapılması beklenen Strand, 30 bin metre kare ticari alan ile değişik bir konsept sunacak. Şu ana kadar algılanan mall tipi dışında, açık alan ile tüketicilerle buluşacak olan Strand, açık bir caddenin etrafında alış veriş alanları ile hizmet sunacak. Burada da sinema severlere geniş imkanlar sağlanacak. Birçok dev alış veriş merkezinin yapıldığı Varna’daki rekabet daha da artacak. Galeria Varna olarak açılacak yeni mall için ticari alanın tamamının birkaç kişiye kiralanması stratejisi güdülüyor. Stara Zagora’da Carrefour Center’in hizmete girmesi bekleniyor. Plovdiv’de uzun zaman beklenen ve tartışma konusu olan Markovo Tepe’nin nihayet hayat bulması için çalışmalar sürüyor. Yatırımcının iflas etmesi ve bankanın projeyi sahiplenmesinden sonra, şimdi burayı başka yatırımcılar inşa ediyor. Mall Pleven’in de 2012’in ilk aylarında hizmete girmesi planlanıyor. Şu anda Sofya’da 6 mall, bir de düğün mall’u bulunuyor. Varna’da 5, Burgas’da 1 ve Plovdiv’de de 2 alış veriş mağazası bulunuyor. Bulgaristan’daki ilk mall 2006’da hizmete açılmıştı. The Mall, 66 bin metre kare alan ve 178 mağaza ile Bulgaristan’da en büyük mall olma hüveyetini taşıyor. Varna Towers ise ülkedeki tek panoramik dönen restorana sahip bulunuyor. 2010’da Bulgaristan, Avrupa’da en çok mall açılışı yapan ülkeler listesinin başına geçmişti. Küçük pazara sahip olan ülkenin bu kadar fazla alış veriş merkezi açması kuşkusuz birçok soruyu berberinde getirdi. Belki bunun için 2011’de hiç bir mall açılışı yapılmadı. 2006’da 3’ü Sofya’da olmak üzere 4 mall hizmete girmişti. 2008’de 10 mall hizmete açılmıştı. Şu anda ülke genelinde 21 mall faaliyet gösteriyor. Bunların toplam ticari alanları yaklaşık 900 bin metre kare. Uzmanlar, 2012’deki mall açılışı patlaması yanında yıl içerisinde yeni bir trende de kapı aralanabileceğine vurgu yapıyor. Birçok mall içinde boş dükkanlar görülüyor. Bazılarında bu oran yüzde 40’a ulaşıyor. Düşük tüketim ve halkın satın alma gücünün azalmasıyla oluşan boşlukların, mall iflaslarını da beraberinde getirebileceği belirtiliyor. Öte yandan mağaza sahiplerinin el değiştirmesi gibi bir sürecin de başlaması söz konusu. |
||