Mart ayının başlamasıyla birlikte havalar ısınır bahar yüzünü gösterir. Çok uzun yıllardan beri Mart ayının başlangıcını baharın gelişini her millet kendi geleneklerine göre şenliklerle kutlamış, eğlenceler düzenlemiş. Martenicka da baharın gelişini kışın bitişini müjdeleyen bir Bulgar geleneğidir. Hatta göçmen vatandaşlarımızın da günümüzde devam ettirdiği bir gelenektir.
Martenicka dediğimiz şey kırmızı beyaz ipliklerden yapılmış şirin bir bilekliktir. Bu bileklikler mart ayının birinci günü takılmaya başlanır. Herkes birkaç tane martenicka yapar, bunları en yakın arkadaş ve akrabalarına sağlık, bolluk ve bereket dilekleriyle beraber takarlar.
Özellikle çocuklar 1 mart gününü coşkuyla geçirirler. İlkbaharın ilk habercisi olan leylekler havada görünene kadar bu martenickalar çıkarılmaz. Leylekler gelince meyve veren bir ağaca bağlanır ve tutulan dileklerin gerçek olacağına inanılır.
Peki bu martenicka nedir? Nereden, kimden çıkmıştır? Neden kırmızı beyaz? Bu konu hakkında çeşitli rivayetler olmakla beraber Bulgaristan’da halk yaygın olarak Kubrat Han efsanesine inanır. Efsane kısaca şöyledir:
Kubrat Han M.S.7. yy da yaşamış bir Bulgar hükümdarıdır. 5tane oğlu bir de kızı vardır. Bir gün 5 oğul kız kardeşleri Houba eşliğinde avlanmaya giderler. Tuna nehri kıyısına geldiklerinde gümüş rengi bir geyik görürler. Çok şaşırırlar ve geyiğe ok atmaya cesaret edemezler. Geyik birden nehrin karşı kıyısına geçer ve onlara en sığ yerini gösterir. O sırada bir kuş uçar ve kötü bir havadis getirir. Babaları ölüm döşeğindedir. Hemen eve geri dönerler. Kubrat Han oğullarından Bulgar kabileleri arasındaki bağları korumalarını ister. Bayan, Kotrag, Asparoukh, Kuber ve Altsek adındaki oğullar babalarına ülkeyi koruyacaklarına dair yemin ederler. Fakat babalarının ölümünden sonra Hazar Kabilesi ülkeye saldırır. Hazar kağanı ülkeyi fethedip Houba’yı da yanına esir alır. Diğer kardeşler de yeminlerini tutmak için değişik yollara başvurmuşlar. Bayan, Houba ile kalıp Hazarların üstünlüğünü kabul etmiş. Kotrag, Bolga Irmağı kıyısına gider. Diğer 3 kardeş de kendilerine yeni topraklar bulmak için güneye doğru yola çıkarlar. Ve kendilerine özgür bir ülke buldukları zaman da kız kardeşleri Houba’ya bir kartalla haber yollarlar. Kartalın ayağına altın bir ip bağlarlar. Bayan ve houba bu haberi alınca kaçmaya karar verirler. Tuna nehri kıyısına geldiklerinde gümüş geyiğin gösterdiği sığ yer gelir akıllarına. Bu arada kaçtıkları fark edilir ve Bayan vurulur. Houba hemen kendilerine eşlik eden kartalın bacağına Bayan’ın kanının bulaştığı beyaz bir iplik bağlar ve kardeşlerine haber gönderir. Kardeşleri ülkelerinin kapısını Houba’ya ve ölmüş kardeşlerine açarlar. O günden sonra askerlerinin kıyafetlerini de kırmızı beyaz iplerle süslerler.
Başka bir rivayete göre de baharın gelişini müjdeleyen Baba Marta ya da Marta Ninenin gelişini kutlamak için yapılan bir şenliktir martenicka. Marta nene çok yaşlı bir kadındır. Kırmızı beyaz iplerle süslenmek kendisine bir memnuniyet göstergesidir
|
pylsm icin saol